Een van de leuke aspecten van de sport is de onvoorspelbaarheid. Regerend kampioenen en andere toppers worden vaak tot favorieten bestempeld en niet altijd is dat terecht, omdat ook andere deelnemers goede tot sterke spelers zijn. Tijdens het open kampioenschap van Drechterland had Lionel Bouman vorig jaar bij zijn debuut al een tipje van de sluier gelicht met een aantal prima partijen, maar werd uiteindelijk tiende. Op de recente vier woensdagavonden in mei scoort hij zes keer maximaal, onder meer in de slotronde tegen koploper Bert Jongsma. Precies voldoende voor de schaker van Degoschalm/Revanche om zich tot kampioen te kronen.

De finalepartij Bert Jongsma – Lionel Bouman nadert de beslissende fase. Zwart zal … h6 spelen.

Het evenement wordt al vele jaren in de meimaand georganiseerd door de Drechterlandse verenigingen Degoschalm/Revanche (Westwoud) en Torenhoog (Hoogkarspel), in de locaties van beide clubs. Het speeltempo bedraagt drie kwartier, zonder toegevoegde tijd. Er worden twee ronden op één avond gepland, met uitzondering van de slotavond. Dan volgt na de zevende ronde de prijsuitreiking. Die heeft ditmaal plaats in het sfeervolle seniorencentrum bij De Schalm, omdat de eerste verdieping van het Westwoudse dorpshuis in gebruik is.

Op de eerste avond vallen al meteen enkele verrassingen te noteren. Zo pakt de als elfde geplaatste Nizar Alayoubi anderhalf punt van Rik Slaman en Dirk Mantel, de top twee van de plaatsingslijst. Beide opponenten hebben het open kampioenschap van Drechterland viermaal gewonnen. Rik, op 1 april – en dat is geen grap –  winnaar van de bekerfinale van Caïssa-Eenhoorn, lijkt in de tweede ronde met wit een trucje te hebben om Nizars dame te vangen, maar het omgekeerde gebeurt.

Freek Hofman boekt al meteen twee overwinningen, onder meer op oud-winnaar Hendrik Kager. Hetzelfde presteert Lionel Bouman, hoog geklasseerd in de clubcompetitie van Degoschalm/Revanche. Hij verslaat in de eerste ronde Klaas Silver, de vice-kampioen van 2024. Ook George Tadrous scoort honderd procent. De drie tweepunters verlaten aan het einde van de avond dorpshuis De Schalm in gezelschap van titelverdediger Co Buysman die te sterk is voor Paul Deken en Ed Hornick.

Een week later wordt duidelijk dat Co zijn titel niet zal prolongeren. In de vierde ronde lijkt hij onderweg naar zijn vierde zege, maar concurrent Bert Jongsma slaagt er in om twee pionnen achterstand weg te werken en slaat in een toreneindspel toe. De Torenhoog-organisator neemt met Dirk Mantel, die eveneens tweemaal zegeviert, de leiding over.

Co en Rik Slaman zijn op de derde avond afwezig en spelen hun vijfderondepartij vooruit. Die krijgt een spectaculair verloop. Witspeler Rik verliest een toren, maar oefent enorme druk uit op de open g-lijn. Er zijn matmogelijkheden en de titelverdediger denkt de dreiging weg te werken door zijn dame te offeren, tegen een loper. Het helpt niet, de overmacht van de oud-kampioen is te groot. Co kan op maximaal 4½ punt komen en dat is te weinig om aanspraak te kunnen maken op de eerste plaats.

Sensationeel is de 28^e zet van de Hoornse routinier. In tijdnood laat hij een paard springen van e3 naar c1 om schaak te geven. Deelnemer en oud-organisator Ed Hornick heeft jarenlang de schaakrubrieken van Gert Ligterink in de Volkskrant bewaard en daar zit ook de aflevering ‘Spookpaard duikt op in Buenos Aires’ bij. In het eerste deel schrijft de oud-topschaker over de partij James Mason – Simon Winawer, in 1883 gespeeld in Londen. Zwart voert daarin 43. … Pe7-c5 uit. Het tweede deel gaat over Nigel Short – Judit Polgár (Buenos Aires, 2001) en daarin meldt het zwarte spookpaard van Winawer zich opnieuw op c5. En nu, op 14 mei 2025, duikt het spookpaard op in Westwoud.

Renzo Snel maakt op de tweede avond een flinke sprong door zowel Floris als broer Hugo Dop te verslaan. Net als Lionel Bouman, Hendrik Kager, Rik Slaman en George Tadrous staat hij op een gedeelde derde plaats, op een halfje van de twee koplopers.

Dirk Mantel – Bert Jongsma is de topper in de vijfde ronde. Beiden hebben 3½ punt en worden op een halfje gevolgd door een groep van zes man. Zwart zegeviert en gaat de slotavond in als ranglijstaanvoerder. Want in de zesde ronde heeft hij door het oneven aantal spelers geen partij en krijgt een reglementair punt. Gebruikelijk is dat die naar de laagste deelnemer op de ranglijst gaat. De organisatoren Nico Reus en Bert hebben zich op de derde avond opgeofferd om iedereen te kunnen laten spelen. Een sympathieke gedachte, maar die botst ditmaal met het toernooiverloop.

Lionel Bouman heeft na een sterke eerste helft van het kampioenschap (drie uit drie) averij opgelopen tegen George Tadrous, maar beschikt over een al even sterke eindsprint. Hij verslaat op 21 mei Hendrik Kager en Renzo Snel en klimt naar de tweede plaats: op een half punt van Bert. Op de slotavond leest Nico een mooi programma voor. De nummers 1 en 2 van de ranglijst treffen elkaar en ook de nummers 3 en 4, 5 en 6 en 7 en 8.

We pakken de finalepartij op bij het door Bert Jongsma gespeelde 35. De5+. Ondanks twee pionnen achterstand kan hij door de prima samenwerking van zijn dame en toren – allebei op de e-lijn geposteerd – het Lionel Bouman nog flink lastig maken. Bovendien heeft de routinier van Torenhoog laten zien een taaie verdediger te kunnen zijn. De zwarte achterstand op de klok is een kleine tien minuten en die kan, naarmate de tijd verstrijkt, ook nog een rol gaan spelen.

Met de krachtzet 39. … g4 leidt Lionel de ontknoping. Wit verzuimt echter de pionnenruil te voltooien met 41. hxg4 en forceert dameruil dat verliezend is. In het toreneindspel beslist de positie van de zwarte koning die veel beter is dan die van zijn collega. Bert moet na promotie van de d-pion zijn toren geven, waarna de zwarte toren van de d-lijn een niet te overschrijden barrière maakt en Lionels a-pion te zijner tijd zal promoveren. Dat wacht de witspeler niet af.

Het Caïssa-Eenhoorn-kwartet eindigt op alle even plaatsen in de top acht. Op weerstandspunten wordt Rik Slaman, die net als Bert Jongsma 5½ punt pakt, tweede. Hij verslaat in zijn laatste partij Dirk Mantel. Nizar Alayoubi klasseert zich als vierde, Co Buysman als zesde. Met zijn achtste stek is Renzo Snel de beste in de subgroep B; zijn wp-score is hoger dan die van Floris Dop. Paul Deken wordt dankzij zijn zwartzege op Rens Vriend de derde B-speler.

Het open kampioenschap van Drechterland krijgt figuurlijk en letterlijk een fraai slotakkoord. Na de spectaculaire ontknoping in de finalepartij Bert Jongsma – Lionel Bouman en de prijsuitreiking ziet Floris Dop een piano staan. De jeugdspeler van Degoschalm/Revanche gaat op de kruk zitten en laat op geweldige wijze fragmenten uit ‘Gymnopédies’ van de Franse componist Erik Satie (1866-1925) horen. Luisteren we hier naar de Westfriese opvolger van Hans Bouwmeester, Mark Taimanov en Michail Tal?

Tenslotte nog wat foto's van de slotavond.

Bert Jongsma (links) en Lionel Bouman wensen elkaar prettige partij. Zij zullen om de titel strijden.

Overzicht van de speelzaal.

De zaal vanuit een andere hoek.

Na zo’n twee uur staat Lionel Bouman in de beslissende partij tegen Bert Jongsma de kwaliteit voor.

Nummer 4 Dirk Mantel (zwart) bedenkt een aanvalsplan tegen nummer 3 Rik Slaman.

Horowitz-lopers van wit (Nizar Alayoubi, nummer 5) en zwart (Renzo Snel, nummer 6) op het bord; lopers op naast elkaar gelegen diagonalen.

Het open kampioenschap van Drechterland is voor jong en minder jong. De jeugdige Hugo Dop staat een loper achter tegen schaakrubriekenverzamelaar Ed Hornick.

En na afloop wordt er natuurlijk geanalyseerd.

Rik Slaman op weg naar de winst en de tweede plaats. Met zijn b-pion valt hij het paard op c5 van Dirk Mantel aan en als dat wegspringt, is het andere paard de pineut. Let op de mooie geverfde cijfers en letters.

Het wordt spannend op het eerste bord. Lionel Bouman is aan zet en lijkt na te denken over een kwaliteitsoffer op h3.

Pionneneindspelspecialist Nizar Alayoubi in zijn element tegen Renzo Snel, clubgenoot bij Caïssa-Eenhoorn. Er is materieel evenwicht (zwart heeft een niet zichtbare toren op a8), maar Nizar beschikt over meer ruimte en zal ook winnen. Hij wordt vierde.

Bert Jongsma moet het schaak opheffen en zal daarna de pionnen op b4 en d4 verliezen. Lionel Bouman kan zijn e-pion niet behouden.

Het supertrio van het open kampioenschap van Drechterland 2025. Lionel Bouman heeft de wisselbeker en wordt geflankeerd door Rik Slaman (links, tweede) en Bert Jongsma.

De beste drie van groep B. Vlnr Floris Dop (tweede), Renzo Snel (eerste) en Paul Deken.

Op de laatste avond worden om tien over negen alle prijswinnaars op de foto gezet.