{"id":16246,"date":"2021-05-03T15:22:55","date_gmt":"2021-05-03T13:22:55","guid":{"rendered":"http:\/\/caissa-eenhoorn.nl\/wordpress\/?p=16246"},"modified":"2021-05-03T15:25:04","modified_gmt":"2021-05-03T13:25:04","slug":"de-kapelaan-heeft-een-probleem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/caissa-eenhoorn.nl\/wordpress\/?p=16246","title":{"rendered":"De kapelaan heeft een probleem"},"content":{"rendered":"

Aan het einde van het eerste oorlogsjaar (mei 1940-mei 1941) wordt er in Westfriesland gewoon geschaakt. De competitie van de Westfriesche Schaakbond ligt stil, maar niet die van de Rooms-Katholieke Westfriesche Schaakbond. En er zijn meer activiteiten.<\/p>\n

\"\"

Schaken in de oorlog. In april 1941 verslaat ODI uit Zwaag het Hoogkarspelse Schaaklust twee keer en wordt kampioen van de Rooms-Katholieke Westfriesche Schaakbond.<\/p><\/div>\n

<\/p>\n

Kort voor de Tweede Wereldoorlog heeft Westfriesland ineens twee schaakbonden. Ca\u00efssa is in 1932 geen lid meer van de Nederlandsche Schaakbond en vindt in de jonge verenigingen KTV (Enkhuizen) en Schaaklust (Andijk) \u2013 allebei in het najaar van 1930 opgericht \u2013 bondgenoten om aan een Westfriesche Schaakbond te werken. De kosten zijn lager, de reisafstanden korter. De bond komt er en in de seizoenen na 1932 sluiten meer clubs uit de regio, en daarbuiten, aan.<\/p>\n

Het is ook de tijd van de verzuiling. De Nederlandse samenleving is opgedeeld in katholieke, protestants-christelijke, socialistische en liberale zuilen. Iedere stroming heeft haar eigen organisaties op alle terreinen van het maatschappelijk leven: politiek, de vakvereniging, onderwijs, gezondheidszorg, media, de jeugdbeweging en sport. Westfriesland ontsnapt daar niet aan, hoewel Ca\u00efssa een neutrale schaakclub is en blijft. Maar in de regio hebben de rooms-katholieke huisvrouwen zich verenigd, de rooms-katholieke land- en tuinbouwers, de rooms-katholieke middenstanders, de rooms-katholieke politici. In 1920 is de Rooms-Katholieke Westfriesche Voetbalbond opgericht, in 1923 de Rooms-Katholieke Westfriesche Dambond en in 1932 de Rooms-Katholieke Westfriesche Biljartbond.<\/p>\n

Het katholieke schaken volgt wat later. Uit het Westfriesch Dagblad van 4 november 1933, onder de kop \u2018Schaaklust\u2019: ,,Eenigen tijd geleden zijn de patronaatsjongens van Hoogkarspel op het idee gekomen om onder leiding van den heer M. Hofland een schaakclub op te richten. Een twintigtal jongens heeft zich als lid opgegeven en is bereid tegen een andere club te spelen, uit of thuis is geen bezwaar. Mocht soms een lid van een schaakclub dit lezen, laat hij er het bestuur dan op attent maken. Brieven te zenden aan den jongeheer F. Boots, p.a. wed. Boots, Nieuweweg, Hoogkarspel.<\/em>\u2019\u2019<\/p>\n

Schaaklust \u2013 uit Hoogkarspel \u2013 is de eerste rooms-katholieke schaakvereniging. Attaqueeren (Nibbixwoud, 1937), ODI (Zwaag, 1938), Schaakmat (Grootebroek, 1938) en De Pion (Zwaagdijk, 1938) volgen. De vijf clubs staan op 10 april 1938 aan de wieg van de Rooms-Katholieke Westfriesche Schaakbond. De redactie van het rooms-katholieke Westfriesch Dagblad stelt ruimte beschikbaar voor een schaakrubriek die tevens het \u2018officieel orgaan van den RK Westfrieschen Schaakbond\u2019 is. De eerste aflevering, op vrijdag 6 mei, vult eenderde van een pagina.<\/p>\n

\"\"

Uit het Westfriesch Dagblad van dinsdag 12 april 1938.<\/p><\/div>\n

Op Hemelvaartsdag 1938 (26 mei) houdt de jonge bond een \u2018groote schaakwedstrijd\u2019 in het caf\u00e9 van P. Klaver, in Zwaag. Het is Het Grauwe Paard, waar vele jaren later Ca\u00efssa nog wel eens een jaarvergadering heeft gehad als de eigen speelzaal niet beschikbaar was. ,,Deze eerste bondsdag is thans achter den rug en wij kunnen niet anders zeggen dan dat deze schitterend is geslaagd. De opkomst was schitterend, 38 man, en van nog maar 5 afdeelingen, terwijl op Hemelvaartsdag toch zooveel is te doen. Maar men had het er voor over om de heele middag te zitten schaken<\/em>\u2019\u2019, schrijft bondssecretaris J. Homan in de rubriek.<\/p>\n

Caf\u00e9 Klaver is ook de locatie van de eerste jaarvergadering van de RKWFSB, op zondag 25 september 1938. Aanwezig is pastoor Oudejans die bij de oprichting tot geestelijk adviseur is aangesteld. ,,Hij acht het van groot belang dat er in katholiek verband geschaakt wordt in Westfriesland. Spr. heeft voor schakers altijd groot ontzag gehad, schakers zijn denkers. In de wereldgeschiedenis waren het stille menschen, maar als het er op aan kwam bleken ze tot groote dingen in staat te zijn. Gaarne zal spr. den bond helpen en steunen waar hij kan. Hij dringt er echter op aan zich bij den grooten kath. bond aan te sluiten, ook volgens de wensch van den bisschop<\/em>\u2019\u2019, leest men in het Westfriesch Dagblad van de volgende dag.<\/p>\n

Dat aansluiten bij \u2018den grooten katholieken bond\u2019 zit er nog niet in, om een financi\u00eble reden. De rooms-katholieke Westfriese schakers letten op ieder dubbeltje dat ze uitgeven en vinden de contributie te hoog. Op zondag 12 november 1939 is, weer in Zwaag en weer in het caf\u00e9 van P. Klaver, een buitengewone vergadering van de RKWFSB die vier agendapunten telt. Naast \u2018opening\u2019 en \u2018sluiting\u2019 gaat het om een propagandarede van W. van Beuzekom uit Leiden \u2013 lid van het hoofdbestuur van het Rooms-Katholieke Schaakverband \u2013 en aansluitend een stemming over het al of niet toetreden tot de landelijke organisatie. Van Beuzekom heeft zich goed voorbereid; de Westfriese schakers sluiten zich aan.<\/p>\n

In het seizoen 1938-1939 is er een bondscompetitie (Attaqueeren uit Nibbixwoud wordt kampioen) en zijn er persoonlijke kampioenschappen. Meervoud, want er zijn er twee: leden van de clubs uit Nibbixwoud, Zwaag en Zwaagdijk spelen op de ene locatie, die uit Grootebroek, Hoogkarspel en Lutjebroek op een andere locatie. Begin 1939 zijn ook de rooms-katholieke schaakclubs A-Z (Wognum) en BMT (Lutjebroek) opgericht.<\/p>\n

De verenigingen tellen tussen de tien en vijftien leden en niet alle wedstrijden worden met tientallen gespeeld. Daarnaast schopt de strenge winter van 1939-1940 het oorspronkelijke programma in de war. Competitieleider Homan (Zwaag) meldt in de schaakrubriek in het Westfriesch Dagblad van 2 februari 1940: ,,Op dit oogenblik, nu ik zit te schrijven, is het beter met de schaatsen op den weg te gaan dan op een andere manier.<\/em>\u2019\u2019 Begin april wordt Attaqueeren toch weer gefeliciteerd met het kampioenschap, het tweede voor de schaakclub uit Nibbixwoud die overigens nog maar negen leden telt.<\/p>\n

In Grootebroek is Schaakmat opgeheven, al komt er snel een nieuwe vereniging: DWS. Iets verderop, in Lutjebroek, wordt een Westfriesche bondsschaakdag gehouden. En daar is men ook begonnen met een clubcompetitie die in de lente plaatsheeft.<\/p>\n

Er breekt een zwarte en zware periode aan, als het Duitse leger in mei 1940 Nederland binnenvalt. In de eerste maanden is het overleven en aanpassen aan de nieuwe omstandigheden. Toch is het opmerkelijk dat, zeker in Westfriesland, een deel van het oude leven redelijk vlot wordt opgepakt. Zo zijn er al snel weer culturele voorstellingen en sportwedstrijden. In de Nieuwe Hoornsche Courant en het Westfriesch Dagblad van zaterdag 13 juli 1940 staat het volgende bericht:<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

In de schaakrubriek van Het Volk van 6 november 1940 (\u2018dagblad voor de arbeiderspartij\u2019) is de notatie van een partij van twee Ca\u00efssa-spelers, Daaf Keetbaas en\u00a0 Cor Moeijes jr, opgenomen.<\/p>\n