Van filevorming tot ‘Lang zal ze leven’

Rond de klok van tien is alles nog te overzien in het Hoornse cultureel centrum De Huesmolen. De Regenboogzaal als locatie voor het negentiende Bischoff-toernooi ademt rust uit. Een half uur later niets van dat. Jeugdschakers vormen een file voor de inschrijvingstafel.

Vorig jaar mocht de organisatieploeg van Caïssa-Eenhoorn tachtig kinderen ontvangen. Nu zijn dat er dertig meer. Liefst 110 jongens en meisjes worden ingedeeld in veertien groepen om om de eerste Grand Prix-punten van het seizoen te strijden.

Misschien een aanwijzing dat de interesse voor het jeugdschaken in Noord-Holland iets toeneemt. Het aantal Grand Prix-toernooien is met twee gestegen (nu negen) en ook bij een aantal clubs groeit de belangstelling van kinderen om te schaken. Prachtig in dat opzicht mag de aanwezigheid van Rob Schoorl worden genoemd. Jarenlang speler van Purmerend, maar dit seizoen uitkomend voor ‘eredivisionist’ HMC/Calder waar hij zijn debuut in de hoogste nationale klasse met een winstpartij heeft gevierd. Rob, in het bezit van de FM-titel, begeleidt de jeugdspelers van Purmerend in De Huesmolen en voor jonge sporters is er niets mooier dan dat een topper hen steunt. Daar gaat aantrekkingskracht van uit.

Ook elders in de NHSB-afdeling zijn er positieve ervaringen. Oppositie uit Heiloo is in april volgend jaar de organiserende vereniging van een Grand Prix-toernooi en doet dat voor het eerst. Bastiaan van Dam heeft de leiding van het jeugdschaken overgenomen van Bouke Woudstra en komt niet alleen naar Hoorn om rond te kijken. Zijn club is met vijf jeugdspelers van de partij. Caïssa-Eenhoorn wordt verrast door de hoge opkomst, maar kan her en der enkele aanwezigen strikken om de functie van tafelleider op zich te nemen en Bastiaan is een van hen. Hij heeft een leuke groep en geniet van de dag. Dus jongens en meisjes: over een half jaar op naar Heiloo om er net zo’n geslaagd evenement van te maken.

Bij het organiserende Caïssa-Eenhoorn gaat het eveneens met de jeugd goed. Afgelopen week kwamen er weer drie aanmeldingen binnen, waardoor nu ruim vijftig kinderen – op twee locaties – les krijgen. Actieve verenigingen op het gebied van de jeugd zijn onder anderen ook De Waagtoren (Alkmaar), HWP (Haarlem) en Purmerend die met respectievelijk negen, acht en acht jeugdspelers in de grote en volle Regenboogzaal zitten. Overigens worden liefst zeventien clubs op dit eerste GP-toernooi van het seizoen vertegenwoordigd.

Ondanks de drukte bij het aanmelden begint het toernooi op tijd. Fred Avis, voorzitter van de Noordhollandse Schaakbond en thuisclub Caïssa-Eenhoorn, neemt het openingswoord voor zijn rekening. Hij heet vooral Ivo Bischoff, die namens de sponsor aanwezig is, welkom. Gilles Provoost, ook al bij de bond en de vereniging actief maar dan voor het jeugdschaken, verrast hem met een cadeau. Niet veel later mag Ivo naar de hoek van de speelzaal om in groep 1 en aan het eerste bord (waar Sandra Keetman met wit het opneemt tegen Gerard Dudink) de eerste zet van de dag te doen. Sandra speelt vervolgens goed, al mist ze een matkans en verliest. Toch zal ze op de derde plaats eindigen.

Wedstrijdleider Gerard Groot legt alle toernooiregels uit en hamert erop dat iedereen tijdens een partij zijn mobiele telefoon uit heeft staan. Hij wijst op de tafel achter hem, waarop in een pot flink wat knikkers zitten en in een soort glazen vaas heel veel schaakstukken. Het is de bedoeling dat kinderen raden hoeveel het er zijn en daarmee kunnen ze een prijsje winnen. Vlakbij de ingang staan tafels met kleurplaten. De mooiste zijn eveneens goed voor een kleine prijs. Tijd om te vervelen kan er niet zijn, want in de barruimte staan nog enkele schaakborden. ,,En het is mooi weer, dus jullie kunnen buiten spelen als je klaar bent met een partij. Maar zorg wel dat je weer op tijd binnen bent.’’

Aangenaam is een praatje met Hendrik Kager. Hij woont in Lutjebroek, waar geen schaakclub gevestigd is, en geeft schaakles op basisschool De Baskuul. Hendrik speelt bij Revanche (Wervershoof) en staat in de clubcompetitie hoog geklasseerd. Hij is gestrikt als tafelleider en vindt het prachtig. In zijn groep neemt de spanning per minuut toe en na zeven ronden staan drie jongens gelijk op de derde plaats en bieden de onderlinge uitslagen en weerstandspunten geen oplossing. Seth Bonneveld (Schaakmat, Zuid-Scharwoude) wint in de barrage.

,,Een van de mooie dingen van het schaken is dat je alles zelf moet doen. Je kunt een ander niet de schuld geven. Als het fout gaat, ben je daar zelf verantwoordelijk voor. En verder is het gewoon een mooi spelletje. De ene keer win je, de andere keer verlies je. Zo zit het leven in elkaar.’’ Tussen de bedrijven door kan hij naar de partijen kijken van zijn kinderen Kasper en Julia.

Bastiaan van Dam en Hendrik Kager zijn niet de enige ouders en schakers die meehelpen om er een geslaagd toernooi van te maken. Vorig jaar waren er tien groepen, nu veertien. De zoektocht naar tafelleiders duurt niet lang. Ook op Rob Mulder, Peter Krul, Suzanne Glas, Jeannette van Diepen en Annemieke de Vries wordt geen vergeefs beroep gedaan om te assisteren. Met verder Chris de Saegher, Gerard Groot, Fred Avis, Rob Bouwman, Sander Bischoff, Gilles Provoost en Ben Takken aan de kop van de wedstrijdtafels gezeten loopt de hele dag op rolletjes.

Opvallend gekleed gaat Barry Broek. De jeugdtopper van Kijk Uit (IJmuiden) draagt een zwartwit sportshirt. Toepasselijke kleuren. Ze zijn van de Italiaanse topclub Juventus. ,,Niet dat dat mijn favoriete club is, maar ik vind het gewoon een heel mooi shirt.’’ Zijn zwartwitte zetten leveren hem een score van vijftig procent op, waarmee hij zich in de hoogste groep als vierde klasseert.

Prachtig is het enthousiasme bij Amelia en Sophia Jonkman die tot de jongste deelneemsters behoren. Bekende achternaam, inderdaad. Amelia en Sophia zijn dochters van grootmeester Harmen Jonkman. En er staat nog een bekende achternaam op de deelnemerslijst: Gözübüyük. De jeugdschaker heet Tamer (met de klemtoon op de tweede lettergreep), zijn oom Serdar fluit in het betaalde voetbal en heeft inmiddels al Europa Cup-wedstrijden en interlands geleid.

Er is een behoorlijke belangstelling van ouders en schaakliefhebbers. Soms moeten zij in actie komen om troost te geven na een teleurstelling. Er worden deze dag in totaal 378 partijen gespeeld en niet altijd krijgen die een logische uitslag. Maar iedereen geniet wel van een plezierige dag en om vijf uur nemen veel kinderen plaats op een stoel om de prijsuitreiking van zo dichtbij mogelijk mee te maken. Dan is computerman Robbert van Dijkhuizen – die ook in de voorbereiding veel werk heeft verzet – nog niet klaar met het invoeren van de laatste uitslagen.

Na enkele minuten kan het officiële gedeelte toch beginnen. Negen deelnemers aan de kleurplatenwedstrijd komen naar voren om een prijsje uit te zoeken. Er zitten 217 schaakstukken in de vaas en 263 knikkers in de pot en de drie die daar het dichtst bij zitten, lopen daarna het podium op en krijgen een prijsje.

Dan is het grote moment daar. De 42 glimmende bekers wachten op een eigenaar. Het is drie spelers, Joshua Klaverweide (De Waagtoren), Sem Kox (Caïssa-Eenhoorn) en Kees Tump (Purmerend), gelukt om al hun partijen te winnen. Van de veertien groepswinnaars zijn er vier lid van de organiserende vereniging (met 28 jongens en meisjes aanwezig), twee van Chesscool (Haarlem) en De Waagtoren (Alkmaar) en de overige van Heerhugowaard, Opening’64 (Sint-Pancras), Oppositie (Heiloo) en Purmerend. Dat zijn er twaalf. Want twee winnaars schaken op basisschool De Baskuul (Lutjebroek).

Halverwege de prijsuitreiking is er nog een mooi moment. Stella Honkoop uit Assendelft legt in groep 7 beslag op de eerste plaats en zij is op deze toernooidag jarig. Spontaan klinkt uit zo’n honderd kelen het ‘Lang zal ze leven’.