Bovenkarspel is de plaats van KGB en dan hebben we het niet over het Komitet Gosoedarstvennoj Bezopasnosti, het voormalige Comité voor Staatsveiligheid in de oude Sovjet Unie. Kolpings Glorie Blijft is de in 1931 opgerichte voetbalclub, al zullen de deelnemers aan het Midzomertoernooi wellicht eerder denken aan het koningsgambiet.
Een dag voor de start van het wereldkampioenschap voetbal spelen zij hun tweede ronde. In tegenstelling tot de bijna vijftig vliegtuigen die naar Canada, Mexico en de Verenigde Staten gaan, kunnen zij het dichtbij redden. De rust in Vereenigingsgebouw De Tuf vormt een groot contrast met de hectiek die er tot en met 19 juli op Amerikaanse bodem zal zijn. Maar in de maanden met torenoffers en tackles, dameverlies en doelpunten, schwindels en schwalbes en pionpromoties en persconferenties zijn er ook overeenkomsten.
In de vorige week verschenen editie van Schaken.nl – het blad van de Koninklijke Nederlandse Schaakbond – staat op pagina 64 (!) en 65 Erling Haaland centraal. De spits van Manchester City en het Noorse voetbalelftal sponsort toernooi-organisatie Norway Chess en daarmee het officieuze gecombineerde WK schaken: klassiek, rapid en snelschaken, waarbij het klassieke tempo overigens 45 minuten plus dertig seconden per zet is. Te vergelijken met het open kampioenschap van Drechterland zonder toegevoegde tijd. Komend najaar volgt een test-WK, in 2027 is de eerste officiële editie en de wereldschaakbond wil daar in ieder geval zestien jaar mee doorgaan. Haaland is heel enthousiast over het schaken. ,,Er zijn duidelijke overeenkomsten met voetbal. Je moet snel denken, op je intuïtie vertrouwen en meerdere zetten vooruitplannen. Strategie en voorbereiding zijn alles.’’
Topvoetballers hebben ook New in Chess gehaald. Eind 2022 schaken Lionel Messi en Cristiano Ronaldo op pagina 6 en 7 van het beste schaaktijdschrift ter wereld, gemaakt in Alkmaar, tegen elkaar. Tenminste, voor de foto. Vanwege hun drukke programma moet de Amerikaanse fotografe Annie Leibowitz twee keer in actie komen. Eenmaal werkt ze samen met de Argentijn, eenmaal met de Portugees. Zij maakt daar één fraai geheel van. Het Franse modehuis Louis Vuitton wil iets spectaculairs voor zijn advertentiecampagne ‘Victory is a state of mind’ en laat de twee topspelers op een koffer schaken. Het internationale aspect van schaken en voetbal komt door de Amerikaanse, Argentijnse, Portugese en Franse combinatie zo ook tot uiting. Op Instagram wordt de bijzondere foto zeventig miljoen keer bekeken, een record.
Een aparte foto staat eveneens in het Noordhollands Dagblad van 25 januari 2016. Er ligt een schaakbord in de kleedkamer van AZ. De Alkmaarse eredivisionist heeft een dag eerder met 4-2 gewonnen van Feyenoord. De Rotterdammers voltooien een lange rokade: de derde nul op rij. Levi García en Stijn Wuytens maken hun debuut en vieren dat met een dansje in de kleedkamer. Rechts op een tafel ligt het schaakbord. Van AZ is overigens bekend dat er door de jaren heen voetballers zijn die graag een partijtje op de 64 velden mogen spelen.
Een van de bijzondere onderdelen van het jaarlijkse Hoogoven-toernooi (later Corus- en Tata Steel-toernooi) is de voetbalwedstrijd met veel topschakers. Zo spelen in 2024 in het stadion van Telstar wit en zwart tegen elkaar. Het in het wit gehulde elftal wint met 6-4 en doelpuntenmakende schakers zijn Marc Maurizzi, Leon Luke Mendonca, Praggnanandhaa Rameshbabu, Salem Saleh en Loek van Wely. De Nederlandse grootmeester is in het verleden lid van de Zaandamse voetbalclub Zilvermeeuwen geweest.
De beste schakende voetballer en voetballende schaker van Hoorn – en misschien wel Noord-Holland en Nederland – is Ton Wessels, die zowel in het eerste van Caïssa als van Hollandia heeft gespeeld. Kees Overboom en schrijver dezes hebben op doel gestaan bij RKEDO en voor aanvang van menig onderlinge partij is er over het keepen bij de voetbalvereniging uit De Goorn gepraat.
Schaken en voetbal komen natuurlijk heel mooi bij elkaar in de naam van Neville Schaken, vooral bekend als de zevenvoudig international Ruben Schaken, onder meer speler van Feyenoord. En dan hebben we nog de vele schaaktermen die in voetbalverslagen te horen en vooral te lezen zijn. Prutsers met een pen en malloten met een microfoon hebben het over schaakvoetbal, als ze naar een saaie wedstrijd kijken. De meeste hebben nog nooit een schaakstuk in hun handen gehad en hebben geen midzomerpartijen nagespeeld.
Schaken en voetbal. Ik neem het in de tweede ronde op tegen Bas Doodeman. Er is geen gezeur over de opstelling, altijd 8-8. We schaken als het FC Twente van de jaren zestig en zeventig: gecontroleerd, verzorgd. De spanning valt weg door een risicovolle tactische ingreep van de witspeler. Hij offert een paard voor pionwinst op b7 met de gedachte dat twee zwarte stukken op de zevende rij buitenspel staan. Met zijn toren erop moet een van de twee het veld ruimen. Bas mist echter dat na 24. ... Tb6 de aangevallen loper op b7 wordt verdedigd en een paard op a7 geen gevaar loopt. Zwart op zijn beurt kan het zichzelf makkelijker maken door een kans voor open doel te benutten, maar doet dat niet. In de tweede helft van de partij komt het uiteindelijk allemaal goed en na een wedstrijd van drieënhalf uur klinkt het eindsignaal.
De tweede avond van het twintigste Midzomertoernooi staat vooral in het teken van Alfred Schenk. De routinier van Schaaklust uit Andijk debuteert in Vereenigingsgebouw De Tuf en viert dat met een overwinning op Suleiman Abdulkhaleq. Hij is de 43e deelnemer en verbetert het record van 2024. Het is overigens een beste dag voor de uitspelende sporters. Tien van de vijftien zegevieren, maar hun punten tellen niet dubbel. Er zijn prima overwinningen voor de jongeren Eline Kuin en Stef de Wit. Het talent van Torenhoog mag zich de tweede koploper in de eredivisie van het Bovenkarspelse schaakleven noemen.
Tweede ronde (woensdag 10 juni):
Roan Beliën – Marc Norden........................1-0
Eugène Koomen – Koen van Lankveld................0-1
Bas Doodeman – Co Buysman........................0-1
Remco Bravenboer – Henri Stouten.................1-0
Gerard Broersen – Nizar Alayoubi.................0-1
Ed Hoes – Jan Baars..............................0-1
Lode Broekman – Stef de Wit......................0-1
Ed Hornick – Ron Smit............................0-1
Dion Brandt – Jehat Karatas......................0-1
Willem van der Veen – Renzo Snel.................0-1
Hans Morsink – André Mantel......................½-½
Evert Cornelisse – Nico Reus.....................0-1
Mai Movrin – Siem Boon...........................1-0
Alfred Schenk – Suleiman Abdulkhaleq.............1-0
Caspar Jinssen – Eline Kuin......................0-1
De stand:
1. Stef de Wit (Torenhoog, 1637)......................11,92 2 0 0
2. Jan Baars (KTV, 1694)..............................11,80 2 0 0
3. Jehat Karatas (Caïssa-Eenhoorn, 1600)..............11,61 2 0 0
4. Roan Beliën (Heerhugowaard, 1850).................. 6,57 1 1 0
5. Remco Bravenboer (Caïssa-Eenhoorn, 1707)........... 6,50 1 1 0
6. Co Buysman (Caïssa-Eenhoorn, 1739)................. 6,47 1 1 0
Koen van Lankveld (Purmerend, 1814)................ 6,47 1 1 0
8. Nizar Alayoubi (Caïssa-Eenhoorn, 1699)............. 6,37 1 1 0
9. Nico Reus (Degoschalm, 1474)....................... 6,06 1 1 0
10. André van Leeuwen (KNSB-lid, 1348)................. 6,00 1 0 0
11. Eline Kuin (Schaaklust, 1290)...................... 5,58 1 0 0
12. Alfred Schenk (Schaaklust, 1300) .................. 5,30 1 0 0
13. Abel Romkes (Caïssa-Eenhoorn, 2184)................ 3,04 1 0 0
14. Mai Movrin (Caïssa-Eenhoorn, 1347)................. 1,43 1 0 1
15. Caspar Jinssen (Torenhoog, 1214)................... 1,40 1 0 1
16. Dion Brandt (Degoschalm, 1535)..................... 1,32 1 0 1
17. Willem van der Veen (Caïssa-Eenhoorn, 1494)........ 1,16 1 0 1
18. Hans Morsink (KNSB-lid, 1450)...................... 1,11 0 2 0
19. Eugène Koomen (KTV, 1784).......................... 1,08 1 0 1
20. Ron Smit (KNSB-lid, 1642).......................... 1,01 1 0 1
21. Lode Broekman (Muider Schaakkring, 1655)........... 0,96 1 0 1
Marc Norden (Muider Schaakkring, 1874)............. 0,96 1 0 1
23. Renzo Snel (Caïssa-Eenhoorn + KTV, 1543)........... 0,82 1 0 1
24. Siem Boon (Degoschalm, 1424)....................... 0,53 1 0 1
25. Jan Timmerman (Caïssa, 1867)....................... 0,48 0 1 0
26. Boris de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1836).............. 0,46 0 1 0
27. Serge Kramer (WSC De Pion, 1748)................... 0,00 0 0 0
Jan Olthof (Schaaklust, 1731)...................... 0,00 0 0 0
George Tadrous (Degoschalm, 1531).................. 0,00 0 0 0
Jamal Zyat (Caïssa-Eenhoorn, 1699)................. 0,00 0 0 0
31. Peter van Waert (Caïssa-Eenhoorn, 1941)............-2,04 0 0 1
32. Henri Stouten (KTV, 1718)..........................-4,48 0 1 1
33. André Mantel (KTV, 1480)...........................-4,55 0 1 1
34. Emil van Dijk (1600)...............................-4,90 0 0 1
35. Ed Hoes (KTV, 1660)................................-4,91 0 0 1
36. Harry de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1568)..............-4,92 0 0 1
37. Bas Doodeman (Degoschalm, 1738)....................-5,00 0 0 1
Ed Hornick (Torenhoog, 1634).......................-5,00 0 0 1
Bert Spil (Caïssa-Eenhoorn, 1874)..................-5,00 0 0 1
40. Nico Weel (Schaaklust, 1794).......................-5,01 0 0 1
41. Suleiman Abdulkhaleq (Caïssa-Eenhoorn, 1200).......-9,28 0 0 2
42. Evert Cornelisse (Torenhoog, 1200).................-9,56 0 0 2
43. Gerard Broersen (Degoschalm, 1656).................-9,75 0 0 2
De midzomerscore, bepalend voor de ranglijst, wordt via een speciale
formule en aan de hand van de ratings berekend.