De Grote Twee van de Nederlandsche schaakhistorie zijn allebei in Hoorn geweest. Max Euwe driemaal als simultaanspeler, de gisteren overleden Jan Timman twee keer als kopman van Wageningen in een bondswedstrijd tegen Caïssa-Eenhoorn. In beide duels is zijn overwinning waardevol: de gastploeg in De Kreek zegeviert met 4½-5½.
Naast partijschaak heeft Jan Timman zich ook beziggehouden met het schrijven van (veel) boeken en analyses in New in Chess. Zijn laatste bijdrage van 2025 draagt de prachtige kop ‘Give pieces a chance’; het zou best kunnen dat de Nederlandse grootmeester de John Lennon-hit ‘Give peace a chance’ heeft gewaardeerd.
Krijgen de stukken een kans in zijn twee partijen in de speelzaal van Caïssa-Eenhoorn? Een van de mooie aspecten van een op hoog niveau draaiend topteam is dat je sterke tegenstanders krijgt. Jan Timman is niet de eerste grootmeester die De Kreek binnenloopt, maar door zijn komst op 7 maart 2015 lijkt het wel drukker te zijn. Ontspannen zoekt hij zijn stoel op, vele ogen zijn gericht op de topspeler. Daan Zult neemt plaats tegenover hem. De thuisploeg doet niet aan tactische opstellingen. Een van de toppers van de Hoornse club treft de voormalige vice-wereldkampioen; gewoon een op papier gezonde partij.
Dat blijkt ook uit het verloop. Daan accepteert het damegambiet van de gereputeerde witspeler en de stukken van Jan Timman krijgen een kans om zich te ontplooien. Bij 13. Tc1 zijn ze op de dame na allemaal in beweging. De kopman van Wageningen kan met 17. g4 een toren insluiten, maar geeft zwart dan de kans op gevaarlijk tegenspel. Die zet volgt later, eerst wordt zijn belangrijkste stuk actief. Na een afruil raakt Daan alsnog de kwaliteit achter, al is het eindspel van de witte torens contra toren plus paard onduidelijk. Dat verandert na de 35e zet. Wit, in 1974 grootmeester geworden en negenvoudig Nederlands kampioen, is een deskundige in eindspelstudies en onderstreept zijn kwaliteit op dat terrein door alsnog toe te slaan. Hij brengt de tussenstand op 1½-1½ en zal aan het einde van de middag De Kreek in het winnende tiental verlaten.
Een klein jaar later is de opstelling veranderd. En dan gaat het over de lange rij tafels voor Caïssa-Eenhoorn – Wageningen die niet aan de muur-, maar aan de raamkant staat. Op 13 februari 2016 neemt Arne Moll het aan het eerste bord op tegen Jan Timman. Opnieuw is het druk in de speelzaal. En bij de bar. Een jeugdige handbalploeg van Westfriesland/SEW, ouders van de speelsters en supporters hebben bezit genomen van de stamtafel in De Kreek. Ze genieten na van de gewonnen wedstrijd tegen Westfriezen. Bij jong en oud uit Nibbixwoud gaat er geen lichtje branden, als Jan Timman langskomt. Niemand van hen beseft dat er een legendarische denksporter aanwezig is in de multifunctionele accommodatie, op zoek naar een plek om zijn gewonnen partij tegen en met Caïssa-Eenhoorns kopman Arne Moll te bespreken.
Jan Timman is een grootheid in de Nederlandse sportgeschiedenis. Fabian Nierop beseft dat. Halverwege de middag is hij met vader Michel naar de theaterzaal gegaan. De grootmeester is de jeugdheld van Michel die met zijn zoon de partij tegen Arne Moll volgt. En daar sta je dan als 10-jarig talentje, bij de man die de op een na beste schaker van de wereld is geweest.
De kopman van de Hoornse eersteklasser verliest, al is dat – net als bij Daan Zult een seizoen eerder – lange tijd geen vanzelfsprekendheid. In een Catalaan ontstaat een open stelling, waarin de zwartspeler weinig onderdoet voor zijn gerenommeerde opponent. Er is al het een en ander geruild, als de strijd om zwarts isolani op d4 rond de dertigste zet het hoogtepunt bereikt. Ook nu krijgen de stukken hun kansen. Dame, toren en paard zijn daar allemaal in ideale positie op gericht. De partij krijgt eenzelfde finale als tegen Daan, waarin de grootmeesterlijke eindspelkennis over het bordpunt beslist.
Jan Timman (1951-2026) zal niet meer in Hoorn te bewonderen zijn. Maar twee herinneringen aan zijn optreden bij Caïssa-Eenhoorn zullen nooit verloren gaan.
