In de week met de nodige hitterecordsverbeteringen is het verstandig om de schaduw op te zoeken. Die plekken uit de zon zijn in huis te vinden en daar komen we met drie hobby’s de tijd makkelijk en rustig, zonder al te veel inspanningen, mee door. Lezen, puzzelen en schaken hebben deze dagen een rode draad: de eenhoorn.

Onlangs werd het – fraaie – kwartaalblad van de historische vereniging Oud Hoorn bezorgd en een van de artikelen draagt als kop ‘Nieuw licht op de Hoornse Eenhoorn’. Ad Geerdink gaat in op de relatie tussen de hoofdstad van Westfriesland en het mythische dier. Er zijn verschillende theorieën over de aanwezigheid van de eenhoorn in het stadswapen van Hoorn dat als voorbeeld heeft gediend voor het logo van schaakvereniging Caïssa-Eenhoorn. De oud-directeur van het Westfries Museum denkt het antwoord te moeten zoeken in de symboliek. In de Middeleeuwen werd de ‘jacht op de eenhoorn’, een parabel op de geboorte, het lijden en sterven van Jezus Christus, vaak uitgebeeld en Hoorn was bekend met het verhaal. In het eerste wapen zat alleen een jachthoorn – gebruikt tijdens de jacht op het dier en te zien op de vele afbeeldingen (schilderijen, wandtapijten) – en later is daar de eenhoorn bijgekomen.

Een van de leuke dingen van het leven is het maken van de legpuzzels van Jan van Haasteren, die in de jaren zeventig jeugdleider bij schaakvereniging Heerhugowaard is geweest en in de periode 1988-2008 lid van schaakclub Bergen. De kaft van het mooie jubileumboek ‘Een halve eeuw bedenktijd’, samengesteld door Sjaak Pielaet, wordt gesierd met ‘Chess club’, een van de puzzels van Jan. En ook de voorkant van ‘De Berger variant’, uitgegeven bij het 60-jarig bestaan van Bergen, staat een cartoon van hem. Tussen de derde en vierde ronde van het Midzomertoernooi heeft schrijver dezes ‘Rariteitenkabinet’ van de zolder gehaald. Er is een doos met drieduizend stukjes, maar die passen niet op de speciale puzzeltafel en wij houden het daarom op duizend. En wie staat er centraal beneden op de tekening: de eenhoorn.

Zo komen we bij de twintigste editie van het schaaktoernooi in Bovenkarspel dat liefst vijftien deelnemers van Caïssa-Eenhoorn telt. Een record. En hoe doen ze het allemaal in Vereenigingsgebouw De Tuf. Inmiddels zijn we een maand onderweg. Na vier ronden staan zes clubgenoten bij de bovenste elf. Door een speciale formule wordt de midzomerscore berekend die bepalend is voor de ranglijst. Met precies dertien punten neemt Remco Bravenboer (twee winstpartijen, twee remises) de derde plaats in. Renzo Snel is met 12,19 vijfde en Koen van Lankveld, Mai Movrin, Borst de Best en Abel Romkes staan als achtste tot en met elfde geklasseerd. De overige negen moeten met een bescheidener positie genoegen nemen.

Met twee kadootjes kom ik na het middernachtelijk uur thuis. Het eerste is door Ron Smit uitgedeeld voor aanvang van de vierde ronde. Ron, oud-speler van de niet meer bestaande Bovenkarspelse schaakvereniging De Groene Zes waar het Midzomertoernooi is begonnen, verrast alle aanwezigen met een prachtig notatieboekje. Dat is gemaakt in een werkproject door mensen met een verstandelijke beperking. Een heldere vormgeving, voldoende ruimte om elke zet op te schrijven en alle pagina’s zijn goed afgesneden en geniet. De foto op de voor- en achterkant is momenteel wel heel toepasselijk. We zien een strakblauwe lucht boven strand en zee. Daarin gemonteerd een schaakbord. Het geheel symboliseert midzomerschaak.

Van Jehat Karatas krijg ik een sleutelhanger. Jehat en ook Suleiman Abdulkhaleq debutereren in het Midzomertoernooi. Zij wonen in de noodopvang voor asielzoekers aan de Johannes Poststraat in Hoorn, hebben hun eerste clubavonden bij Caïssa-Eenhoorn meegemaakt en speelden op het open kampioenschap van Drechterland, bij Degoschalm in Westwoud en Torenhoog in Hoogkarspel. Het presentje heeft iets aparts. Daar hangen vijf mini-schaakstukken (koning, dame, toren, loper en pion) bij elkaar en één apart om – zo lijkt het – de bijzonderheid van het stuk te accentueren. Het is het paard, de eenhoorn van het schaakspel.

Vierde ronde (woensdag 24 juni):
Marc Norden – Boris de Best..........................0-1
Bert Spil – Roan Beliën..............................½-½
Koen van Lankveld – Jan Timmerman....................½-½
Co Buysman – Eugène Koomen...........................0-1
Nizar Alayoubi – Henri Stouten.......................½-½
Remco Bravenboer – Jehat Karatas.....................1-0
Lode Broekman – Jan Baars............................0-1
Ed Hoes – Stef de Wit................................1-0
Ron Smit – Emil van Dijk.............................1-0
Harry de Best – Dion Brandt..........................1-0
Renzo Snel – Hans Morsink............................1-0
Willem van der Veen – George Tadrous.................0-1
Alfred Schenk – Siem Boon............................1-0
Mai Movrin – Eline Kuin..............................1-0
Suleiman Abdulkhaleq – Evert Cornelisse..............0-1
De stand:
1.  Jan Baars (KTV, 1694)............................. 23,69  4  0  0
2.  Alfred Schenk (Schaaklust, 1300).................. 14,79  3  0  0
3.  Remco Bravenboer (Caïssa-Eenhoorn, 1707).......... 13,00  2  2  0
4.  Stef de Wit (Torenhoog, 1637)..................... 12,98  3  0  1
5.  Renzo Snel (Caïssa-Eenhoorn + KTV, 1543).......... 12,19  3  0  1
6.  André van Leeuwen (KNSB-lid, 1348)................  7,80  2  0  0
7.  Roan Beliën (Heerhugowaard, 1850).................  7,59  1  3  0
8.  Koen van Lankveld (Purmerend, 1814)...............  7,27  1  3  0
9.  Mai Movrin (Caïssa-Eenhoorn, 1347)................  7,19  2  0  1
10. Boris de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1836).............  7,09  1  2  0
11. Abel Romkes (Caïssa-Eenhoorn, 2184)...............  5,20  2  0  0
12. Evert Cornelisse (Torenhoog, 1000)................  4,71  1  0  3
13. Eline Kuin (Schaaklust, 1290).....................  3,22  2  0  1
14. Hans Morsink (KNSB-lid, 1450).....................  2,68  1  2  1
15. Co Buysman (Caïssa-Eenhoorn, 1739)................  2,53  1  2  1
16. Willem van der Veen (Caïssa-Eenhoorn, 1494).......  2,24  2  0  2
17. Nizar Alayoubi (Caïssa-Eenhoorn, 1699)............  1,89  1  2  1
    Ron Smit (KNSB-lid, 1642).........................  1,89  2  0  2
19. Eugène Koomen (KTV, 1784).........................  1,77  2  0  2
20. Ed Hoes (KTV, 1660)...............................  1,55  1  1  1
21. Ed Hornick (Torenhoog, 1634)......................  1,36  1  0  1
22. Bas Doodeman (Degoschalm, 1738)...................  1,16  1  0  1
23. George Tadrous (Degoschalm, 1531).................  0,91  1  0  1
24. Jan Timmerman (Caïssa, 1867)......................  0,77  0  2  0
25. Jamal Zyat (Caïssa-Eenhoorn, 1699)................  0,50  0  1  0
26. Jan Olthof (Schaaklust, 1731).....................  0,49  0  1  0
27. Serge Kramer (WSC De Pion, 1748)..................  0,00  0  0  0
28. Jehat Karatas (Caïssa-Eenhoorn, 1704)............. -1,34  2  0  2
29. Peter van Waert (Caïssa-Eenhoorn, 1941)........... -2,04  0  0  1
30. Dion Brandt (Degoschalm, 1535).................... -2,15  1  0  2
31. Harry de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1568)............. -2,77  1  0  2
32. Nico Reus (Degoschalm, 1474)...................... -3,35  1  1  1
33. Henri Stouten (KTV, 1718)......................... -3,49  0  3  1
34. Emil van Dijk (1603).............................. -3,89  1  0  2
35. Lode Broekman (Muider Schaakkring, 1655).......... -3,92  1  0  2
36. Bert Spil (Caïssa-Eenhoorn, 1874)................. -4,54  0  1  1
37. André Mantel (KTV, 1480).......................... -4,55  0  1  1
38. Nico Weel (Schaaklust, 1794)...................... -5,01  0  0  1
39. Marc Norden (Muider Schaakkring, 1874)............ -5,32  1  0  3
40. Caspar Jinssen (Torenhoog, 1214).................. -5,55  1  0  2
41. Gerard Broersen (Degoschalm, 1656)................ -9,25  0  1  2
42. Suleiman Abdulkhaleq (Caïssa-Eenhoorn, 1000)......-10,17  0  0  4
43. Siem Boon (Degoschalm, 1424)......................-15,09  1  0  3
De midzomerscore, bepalend voor de ranglijst, wordt via een speciale
formule en aan de hand van de ratings berekend.