In de week van de vijfde ronde van het Midzomertoernooi komen wat toevalligheden bij elkaar. Allereerst is er het onverwachte bezoek van Chris Vrolijk, die schrijver dezes in 1970 voor het laatst heeft gezien. We zaten allebei vier jaar op de Aloysius-ULO in Hoorn en gaan later deze zomer oude koeien uit de sloot halen. Dan is daar Vereenigingsgebouw De Tuf – domein van de midzomerschakers – dat in 1887 als school is geopend. Ook biedt het onderdak aan het Sint Aloysius-patronaat en zo komen we bij de patroonheilige Sint Aloysius, die zou hebben geschaakt.

We beginnen bij het Uitgebreid Lager Onderwijs, dat in het historische pand aan Onder de Boompjes in Hoorn lang wordt gegeven en waar ik in de periode 1966-1970 veel klasgenoten uit Hem en Venhuizen heb. Naast Chris ook Nico Kuin. Ten tijde van de flowerpower-muziek is Nico mijn opponent in een heuse schaaktweekamp die in de pauzes wordt gespeeld. Bij het gesnuffel in archieven ben ik zijn naam tegengekomen in het Noordhollands Dagblad van 31 december 1969. Op het traditionele kerstjeugdtoernooi van Caïssa is hij in de leeftijdsgroep tot en met 16 jaar een van de zes prijswinnaars; het 15-jarige KTV-talent Willem Hensbergen zegeviert. In de categorie tot en met 13 jaar is meervoudig Midzomer-deelnemer Arnold van der Wolff prijswinnaar.

Waarschijnlijk heeft Nico mij gevraagd om tegen hem te schaken. We trekken in die tijd vaak met mekaar op. De tweekamp verloopt net zo spannend als mijn vijfderondepartij tegen Serge Kramer: aan het einde van de rit wint mijn opponent. Maar toen, in de schoolpauzes van eind jaren zestig, heb ik de eerste zetten op het schaakbord gespeeld. En anno 2026 zijn de laatste nog niet in zicht.

De Aloysius-ULO is vernoemd naar de Italiaan Aloysius Gonzaga, op 9 maart 1568 geboren in Castiglione delle Stiviere, een dorp ten zuiden van het Gardameer. Hij studeert filosofie en theologie en zorgt veel voor zieken. Dat doet hij ook tijdens een pestepidemie in Rome, waarvan Aloyius zelf slachtoffer wordt. Hij overlijdt op 23-jarige leeftijd. In 1726 wordt hij heilig verklaard. Aloysius zou een schaakliefhebber zijn geweest en dat is niet zo vreemd, want in zijn tijd neemt de populariteit van het schaken in Italië toe. Enkele grote namen in de historie zijn Giulio Cesare Polerio (±1555-±1610), Alessandro Salvio (±1575-±1640) en Giochino Greco (±1600-±1634).  Er gaat een verhaal dat tijdens een partij in een seminarie de vraag wordt gesteld: ,,Wat zou je doen, als je nog een uur te leven hebt?’’ De een zegt dat hij te biecht gaat, de ander zal bidden voor het Heilige Sacrament. Aloysius stelt dat de leiding van het seminarie hem toestemmming heeft gegeven om te schaken en dat zo duidelijk is dat God wil dat hij dat doet. Dus, in zijn laatste uur wil hij schaken.

Het Sint Aloysius-patronaat in Bovenkarspel zit jarenlang in het Vereenigingsgebouw. De leerplichtwet van 1900 (geldt voor kinderen tot 12 jaar) vormt aanleiding om in vrijwel alle Nederlandse parochies patronaten te stichten. Veel jongens en meisjes volgen na de lagere school geen onderwijs meer en in het patronaatsgebouw krijgen ze les in vakken als bijbelse geschiedenis en godsdienstleer en ook in schaken. De dagelijkse leiding is in handen van een kapelaan die hulp krijgt van enkele ouders, vaak onderwijzers. Voor de iets oudere jeugd komen er de gezellenverenigingen, waar vakken die meer op het toekomstige werk (timmeren, knutselen, boerenbedrijf) zijn gericht op het programma staan. Met tijd voor ontspanning. OLIS (Ons Leus Is Schaken) is in de jaren dertig de gezellenvereniging van Bovenkarspel. Waar echter in omliggende dorpen als Grootebroek, Hoogkarspel en Lutjebroek – en eveneens in Nibbixwoud, Wognum, Zwaag en Zwaagdijk – het rooms-katholieke schaken redelijk floreert, hapert het in Bovenkarspel. De historie van OLIS zal slechts enkele seizoenen tellen en blijft beperkt tot het spelen van een paar vriendschappelijke wedstrijden.

Een kleine honderd jaar later is het veel drukker. De vijfde ronde van het Midzomertoernooi omvat achttien partijen, waarmee het record van de eerste ronde met één wordt verbeterd.

Vijfde ronde (woensdag 1 juli):
Bert Spil – Abel Romkes............................0-1
Marc Norden – Peter van Waert......................0-1
Boris de Best – Eugène Koomen......................1-0
Roan Beliën – Nico Weel............................1-0
Serge Kramer – Co Buysman..........................1-0
Bas Doodeman – Remco Bravenboer....................0-1
Nizar Alayoubi – Jamal Zyat........................1-0
Jan Baars – Ron Smit...............................½-½
Ed Hoes – Lode Broekman............................½-½
Ed Hornick – Gerard Broersen.......................0-1
Emil van Dijk – Willem van der Veen................1-0
Harry de Best – Renzo Snel.........................1-0
Dion Brandt – George Tadrous.......................1-0
André Mantel – Nico Reus...........................0-1
Hans Morsink – Alfred Schenk.......................0-1
Eline Kuin – Siem Boon.............................0-1
Suleiman Abdulkhaleq – Mai Movrin..................0-1
Evert Cornelisse – Caspar Jinssen..................½-½
De stand:
1.  Jan Baars (KTV, 1694)............................. 23,99  4  1  0
2.  Remco Bravenboer (Caïssa-Eenhoorn, 1707).......... 18,27  3  2  0
3.  Alfred Schenk (Schaaklust, 1400).................. 17,42  4  0  0
4.  Roan Beliën (Heerhugowaard, 1850)................. 13,36  2  3  0
5.  Boris de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1836)............. 12,89  2  2  0
6.  Stef de Wit (Torenhoog, 1637)..................... 11,83  3  0  1
7.  André van Leeuwen (KNSB-lid, 1348)................  8,97  2  0  0
8.  Mai Movrin (Caïssa-Eenhoorn, 1347)................  8,65  3  0  1
9.  Nizar Alayoubi (Caïssa-Eenhoorn, 1699)............  7,89  2  2  1
10. Abel Romkes (Caïssa-Eenhoorn, 2184)...............  7,37  3  0  0
11. Koen van Lankveld (Purmerend, 1814)...............  7,27  1  3  0
12. Renzo Snel (Caïssa-Eenhoorn + KTV, 1543)..........  7,24  3  0  2
13. Serge Kramer (WSC De Pion, 1748)..................  5,99  1  0  0
14. Emil van Dijk (1500)..............................  4,89  2  0  2
15. Peter van Waert (Caïssa-Eenhoorn, 1941)...........  3,63  1  0  1
16. Nico Reus (Degoschalm, 1474)......................  3,09  2  1  1
17. Jehat Karatas (Caïssa-Eenhoorn, 1600).............  2,50  2  0  2
18. Dion Brandt (Degoschalm, 1535)....................  2,40  2  0  2
19. Evert Cornelisse (Torenhoog, 1100)................  2,37  1  1  3
20. Ed Hoes (KTV, 1660)...............................  2,04  1  2  1
21. Harry de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1568).............  1,61  2  0  2
22. Ron Smit (KNSB-lid, 1642).........................  1,39  2  1  2
23. Jan Timmerman (Caïssa, 1867)......................  0,77  0  2  0
24. Jan Olthof (Schaaklust, 1731).....................  0,49  0  1  0
25. Eline Kuin (Schaaklust, 1290)..................... -1,12  2  0  2
26. Co Buysman (Caïssa-Eenhoorn, 1739)................ -2,47  1  2  2
27. Hans Morsink (KNSB-lid, 1450)..................... -2,51  1  2  2
28. Willem van der Veen (Caïssa-Eenhoorn, 1494)....... -2,76  2  0  3
29. Eugène Koomen (KTV, 1784)......................... -3,03  2  0  3
30. Gerard Broersen (Degoschalm, 1656)................ -3,29  1  1  2
31. Lode Broekman (Muider Schaakkring, 1655).......... -3,42  1  1  2
32. Henri Stouten (KTV, 1718)......................... -3,49  0  3  1
33. Bas Doodeman (Degoschalm, 1738)................... -3,91  1  0  2
34. Ed Hornick (Torenhoog, 1634)...................... -4,05  1  0  2
35. George Tadrous (Degoschalm, 1531)................. -4,09  1  0  2
36. Jamal Zyat (Caïssa-Eenhoorn, 1699)................ -4,50  0  1  1
37. Caspar Jinssen (Torenhoog, 1214).................. -5,20  1  1  2
38. Bert Spil (Caïssa-Eenhoorn, 1874)................. -5,71  0  1  2
39. Suleiman Abdulkhaleq (Caïssa-Eenhoorn, 950)....... -6,84  0  0  5
40. Siem Boon (Degoschalm, 1424)...................... -8,60  2  0  3
41. André Mantel (KTV, 1480).......................... -9,56  0  1  2
42. Nico Weel (Schaaklust, 1794)...................... -9,78  0  0  2
43. Marc Norden (Muider Schaakkring, 1874)............ -9,99  1  0  4
De midzomerscore, bepalend voor de ranglijst, wordt via een speciale
formule en aan de hand van de ratings berekend.

xxxx