Van midsomer naar midzomer is een kleine stap voor een mens en zeker geen reuzensprong voor de mensheid. In de periode van het twintigste Midzomertoernooi mag schrijver dezes graag kijken naar ‘Midsomer murders’, een populaire Engelse televisieserie die het iets meer dan een kwart eeuw heeft volgehouden en daarmee ouder is dan het schaken in Vereenigingsgebouw De Tuf. Van 1997 tot eind 2025 zijn er 140 afleveringen over de politie in het fictieve graafschap Midsomer uitgezonden. En jawel, in een ervan heeft de schaaksport de hoofdrol.

Het gaat om ‘The Sicilian defence’, uit 2013. Een jonge vrouw die naar haar vriend gaat, wordt – nadat ze een schaduw in de vorm van een schaakstuk heeft gezien – in een bos aangevallen en raakt in coma. Na een jaar ontwaakt ze, vlak voor het begin van het Bishopwood-schaaktoernooi dat in het King’s Gambit Hotel wordt gehouden. De voorzitter van de plaatselijke schaakclub, die een talentvolle zoon heeft, overleeft een moordaanslag niet. Hij zou in onmin hebben verkeerd met de vader van de vriend. Als er een tweede moord wordt gepleegd, spreekt de patholoog van een ‘schaakmoordenaar’. Ik ga niet het hele verhaal beschrijven (wellicht is er een lezer die de aflevering wil zien en we gaan niets verklappen), maar elementen uit de schaaksport keren regelmatig terug. Zo worden schaaknotaties als codes gebruikt en zit zelfs de hond van detective chief inspector Barnaby achter een schaakbord om tegen zijn baas te spelen. De serie staat ook bekend om zijn humor.


Er wordt op veel manieren over het schaken geschreven en op de website ‘belgianchesshistory.be’ heeft Nikolaas Verhulst al jaren een column: ‘Chess in popular culture’. Hij is daar begin 2017 mee begonnen en centraal staat het schaken zoals dat verschijnt in de media. ‘The Sicilian defence’ trekt na een paar maanden zijn aandacht en hij bestudeert de schaakaflevering uit ‘Midsomer murders’ nauwkeurig. Om één voorbeeld te geven: Nikolaas ziet beelden van het schaaktoernooi van Bishopwood en het valt hem op dat veel stellingen niet kloppen of in de praktijk niet voorkomen, omdat ze niet logisch zijn. En het is natuurlijk onmogelijk dat in het middenspel zwarte pionnen op g7, h6 en h7 staan. Het blijft een eeuwige strijd. Hoe serieus moet je een producer nemen, als hij niet in staat is om de werkelijkheid weer te geven? We zien in een historische film over Karel de Grote de keizer ook niet met een horloge rondlopen.

Wat wel klopt is de indrukwekkende staat van dienst van Hans Morsink op het Midzomertoernooi. De oud-speler van De Groene Zes is de enige die in Bovenkarspel voor meer dan tweehonderd partijen aan het bord heeft gezeten. Na gisteren staat de teller op 225. Goede tweede is Ed Hornick die de tweehonderdpartijengrens nadert: 194. Ze hebben, op de eerste editie in 2005 na, aan alle toernooien meegedaan. Het twintigste evenement kent twaalf debutanten, waarmee het aantal deelnemers in de periode 2005-2026 op 158 is gekomen. Hans en Ed ronden de jubileumeditie af met remises tegen respectievelijk Dion Brandt (winnaar in 2024) en Renzo Snel.


De wisselbeker gaat weer over in andere handen. André van Leeuwen is de opvolger van Nizar Alayoubi. Met zeven winstpartijen en tweemaal verlies heeft de speler van Degoschalm een grote voorsprong op naaste concurrent Remco Bravenboer, welgeteld 12,82 punt. Remco blijft nog net clubgenoot Willem van der Veen voor. Sinds 2016 is er steeds een nieuwe naam bovenaan de eindstand en dat geldt ook voor de bezetting van de tweede en derde plaats. Dertig verschillende spelers in de top drie van de laatste tien jaar. Opmerkelijk.

André’s successenreeks komt niet helemaal plotseling aanwaaien. Hij maakte twee seizoenen geleden zijn debuut in de Westwoudse clubcompetitie en eindigde in 2024 en 2025 in de onderste regionen. Afgelopen jaargang ontpopte hij zich tot een stabiele middenmoter die weinig remises boekt. Slechts zeven in 72 partijen bij Degoschalm en geen enkele in het twintigste Midzomertoernooi. Met overwinningen op Mai Movrin, Evert Cornelisse, Caspar Jinssen, Renzo Snel en Harry de Best is de score van vijf uit vijf voldoende om in de achtste ronde de leiding van Jan Baars over te nemen. Remco Bravenboer en Willem van der Veen stuiten zijn opmars, maar André behoudt de eerste plaats en die komt na zeges op Eline Kuin en in de slotronde op Mustafa Guney niet in gevaar. Grappig is dat, hoewel er nog zes spelers van Degoschalm actief zijn in Bovenkarspel, hij geen enkele keer tegenover een clubgenoot heeft plaatsgenomen. Dat is een van de mooie aspecten van een toernooi: je neemt het vaak op tegen schakers van andere verenigingen.
Komende woensdag wordt ‘Midzomer 2026’ afgesloten met de prijsuitreiking, een snelschaaktoernooitje en de herinneringen aan een weer geslaagd evenement en de gastvrijheid in Vereenigingsgebouw De Tuf.
















Twaalfde ronde (woensdag 19 augustus):
Jan Timmerman – Peter van Waert....................½-½
Bas Doodeman – Bert Spil...........................0-1
Remco Bravenboer – Boris de Best...................1-0
Eugène Koomen – Jan Olthof.........................½-½
Co Buysman – Nizar Alayoubi........................1-0
Ron Smit – Henri Stouten...........................1-0
Jan Baars – Harry de Best..........................0-1
Ed Hoes – Willem van der Veen......................1-0
Gerard Broersen – Lode Broekman....................0-1
André Mantel – Stef de Wit.........................½-½
Ed Hornick – Renzo Snel............................½-½
Caspar Jinssen – Emil van Dijk.....................0-1
Jehat Karatas – Mai Movrin.........................1-0
Dion Brandt – Hans Morsink.........................½-½
Evert Cornelisse – George Tadrous..................0-1
André van Leeuwen – Mustafa Guney..................1-0
Alfred Schenk – Eline Kuin.........................0-1
Eindstand:
1. André van Leeuwen (KNSB-lid, 1348)................ 41,12 7 0 2
2. Remco Bravenboer (Caïssa-Eenhoorn, 1707).......... 28,30 6 4 1
3. Willem van der Veen (Caïssa-Eenhoorn, 1494)....... 27,07 7 0 4
4. Boris de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1836)............. 17,85 4 3 2
5. Mai Movrin (Caïssa-Eenhoorn, 1347)................ 17,12 6 0 3
6. Jehat Karatas (Caïssa-Eenhoorn, 1528)............. 15,68 5 0 3
7. Emil van Dijk (1513).............................. 13,63 5 1 5
8. Peter van Waert (Caïssa-Eenhoorn, 1941)........... 12,82 3 2 1
9. Jan Olthof (Schaaklust, 1731)..................... 12,75 2 2 0
10. Co Buysman (Caïssa-Eenhoorn, 1739)................ 12,11 4 5 3
11. Jan Baars (KTV, 1694)............................. 11,94 4 3 3
12. Renzo Snel (Caïssa-Eenhoorn + KTV, 1543).......... 11,83 6 1 5
13. Roan Beliën (Heerhugowaard, 1850)................. 11,74 3 3 2
14. Eline Kuin (Schaaklust, 1290)..................... 11,27 5 0 4
15. Nizar Alayoubi (Caïssa-Eenhoorn, 1699)............ 10,82 5 3 4
16. Lode Broekman (Muider Schaakkring, 1655).......... 9,87 4 2 3
17. Ron Smit (KNSB-lid, 1642)......................... 9,40 5 3 4
18. Abel Romkes (Caïssa-Eenhoorn, 2184)............... 8,77 6 1 0
19. Harry de Best (Caïssa-Eenhoorn, 1568)............. 8,38 6 0 5
20. Koen van Lankveld (Purmerend, 1814)............... 7,11 1 4 1
21. Jim Wittebol (1804)............................... 7,03 2 0 2
22. Mustafa Guney (Caïssa-Eenhoorn, 1502)............. 6,19 3 1 2
23. Serge Kramer (WSC De Pion, 1748).................. 5,99 1 0 0
24. Dion Brandt (Degoschalm, 1535).................... 4,66 4 1 4
25. Bert Spil (Caïssa-Eenhoorn, 1874)................. 3,17 3 4 3
26. Ed Hoes (KTV, 1660)............................... 2,87 4 3 4
27. Caspar Jinssen (Torenhoog, 1214).................. 2,65 3 1 6
28. Jan Timmerman (Caïssa, 1867)...................... 2,17 0 4 0
29. Ed Hornick (Torenhoog, 1634)...................... 1,84 3 3 3
30. Jamal Zyat (Caïssa-Eenhoorn, 1699)................ 1,53 1 1 1
31. Gerard Broersen (Degoschalm, 1656)................ 1,31 4 2 4
32. Suleiman Abdulkhaleq (Caïssa-Eenhoorn, 750)....... -0,51 0 0 5
33. Alfred Schenk (Schaaklust, 1468).................. -1,56 5 1 4
34. Eugène Koomen (KTV, 1784)......................... -4,83 4 3 5
35. Hans Morsink (KNSB-lid, 1450)..................... -4,90 4 3 5
36. Menno Kuin (1347)................................. -5,00 0 0 1
37. George Tadrous (Degoschalm, 1531)................. -5,20 4 0 5
38. André Mantel (KTV, 1480).......................... -5,42 2 5 3
39. Bas Doodeman (Degoschalm, 1738)................... -9,34 2 1 4
40. Marc Norden (Muider Schaakkring, 1874)............ -9,99 1 0 4
41. Stef de Wit (Torenhoog, 1637).....................-10,56 3 1 5
42. Henri Stouten (KTV, 1718).........................-12,59 1 4 4
43. Siem Boon (Degoschalm, 1424)......................-13,08 3 1 6
44. Nico Weel (Schaaklust, 1794)......................-14,61 0 2 3
45. Evert Cornelisse (Torenhoog, 1075)................-19,89 1 1 9
46. Nico Reus (Degoschalm, 1474)......................-27,53 2 1 7
De midzomerscore, bepalend voor de ranglijst, wordt via een speciale
formule en aan de hand van de ratings berekend.

Dank voor alle verslagen en foto’s, Co!