Schaakpuzzel voor de jeugd (29)

Door het coronavirus hebben de schaakverenigingen geen clubavonden meer. Niet voor de senioren en niet voor de jeugd. Maar dat betekent niet dat meisjes en jongens niet kunnen schaken. Speciaal voor de jeugd zal Caïssa-Eenhoorn de komende tijd elke dag (behalve zaterdag) een schaakpuzzel op de website plaatsen. Met vandaag een koningsdagpuzzel.

Het schaken wordt in binnen- en buitenland het koninklijk spel (the royal game) genoemd en op de verjaardag van koning Willem-Alexander is de schaakpuzzel een verjaardagsprobleemstelling. Die is gecomponeerd door Pieter Ooykaas (1880-1958), voor de Tweede Wereldoorlog een sterk speler van VVV. De onderwijzer was in de periode 1916-1953 lid van de club uit Alkmaar, verhuisde naar Heiloo en heeft nog enkele seizoenen bij Oppositie geschaakt.

Overigens was Pieter Ooykaas ook lid van DOS, de Alkmaarse arbeidersschaakclub. Uit de Alkmaarsche Courant van zaterdag 6 mei 1933: ,,Op initiatief van den heer Ooykaas is hier in de stad een arbeidersschaakclub opgericht ter verpoozing der werkeloozen. Dat de heer O. in een behoefte voorzag, blijkt uit ’t ledental der genoemde vereeniging die zich DOS noemde; er zijn n.l. meer dan 25 leden toegetreden. Geen hunner kende ’t spel. Heel spoedig toonden de leden wat liefhebberij en studie vermag. De bestaande schaakclub VVV heeft DOS in haar ontstaan met alle middelen bijgestaan. Eenigen hunner hebben gaarne een avond beschikbaar gesteld. Nu heeft DOS al een ranglijst als gevolg van gespeelde competitie.’’

VVV-voorzitter Johannes van Burken – in 1932 oprichter van de Noordhollandse Schaakbond – was waarschijnlijk niet zo blij met het initiatief van zijn clubgenoot. Hij daagde de drie beste spelers van DOS uit voor een partij. Hendriks, Kat en Van Wezop namen die aan en hadden de witte stukken. Er kwam echter geen uitslag. ,,Hier werd de partij afgebroken wegens ’t vergevorderde uur’’, schreef Van Burken in zijn schaakrubriek in de Alkmaarsche Courant van 6 mei 1933. Na de 28e zet van zwart had hij twee pionnen meer en een gewonnen eindspel.

Blij werd Johannes van Burken wel met een andere actie van Pieter Ooykaas. Begin mei was zijn zoon Hans geboren en dat bracht Ooykaas, een fervent oplosser van probleemstellingen, tot het componeren van ‘Hans’. ,,De zwarte koning (Hans) staat onmachtig tegenover de groote wereld, waar hij in ’t midden hulpeloos is neergezet. Zonder hulp van anderen is hij op genade of ongenade aan de vijanden overgeleverd. Een mooie eenvaardige tweezet! Wij zeggen den auteur langs dezen weg onzen hartelijken dank voor zijn alleraardigste attentie’’, complimenteerde Van Burken de VVV’er in zijn rubriek van 13 mei 1933.

Dus, wit aan zet geeft mat in twee.

 

De oplossing van gisteren is 1. Pxf5. Zwart verkeert in zetdwang. Na … Kc6+ speelt wit 2. Pd4# en na … Ke5+ 2. Pd6#. Op een torenzet van zwart volgt 2. Pe7# en op … Lxf5+ 2. De4#. En … c6 wordt beantwoord met 2. Pe3#.